Posted by admin on March 22, 2012

ห้องปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์ (LAB) คือ ?

ห้องปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์ (LAB)  คือ ?

ในการทาการทดลองทางวิทยาศาสตร์นั้นผู้ทดลองควรทาการทดลองในห้องปฏิบัติการเนื่องจากว่า
ภายในห้องปฏิบัติการปราศจากสิ่งรบกวนจากภายนอก อาทิเช่น กระแสลม ฝุ่นละออง ซึ่งตัวแปรเหล่านี้อาจ
ทาให้ผลการ ทดลองคลาดเคลื่อนได้

ลักษณะของห้องปฏิบัติการ

1) ห้องปฏิบัติการที่มีขนาดเท่ากันทุกห้อง จะช่วยให้การจัดการต่าง ๆภายในห้องปฏิบัติการทาได้
สะดวก เนื่องจากสามารถจัดการให้ เป็นไปในแนวทางเดียวกันและมีความสะดวกในการปรับเปลี่ยนได้
ดีกว่าห้องปฏิบัติการที่มีขนาดแตกต่างกัน

2) ห้องปฏิบัติการที่เป็นสี่เหลี่ยมจัตุรัสจะช่วยให้การดูแล การให้คาแนะนาและการอานวยความ
สะดวกทาได้อย่างทั่วถึง ลักษณะห้องปฏิบัติการที่ดีต้องไม่มีซอกและมุมต่าง ๆ และไม่ควรมีเสาอยู่ภายใน
ห้อง

3) ห้องปฏิบัติการที่เป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้า ต้องมีลักษณะห้องไม่ยาวหรือแคบเกินไป จนทาให้มุมมอง
จากโต๊ะสาธิตหน้าชั้นเรียนแคบมาก หรือหน้าชั้นและหลังชั้นเรียนอยู่ห่างกันเกินไป โดยทั่วไปควรมี
สัดส่วนของด้านกว้างต่อด้านยาวไม่เกิน 1 : 1.2

4) พื้นของห้องปฏิบัติการต้องไม่มีรอยต่อหรือมีรอยต่อน้อยที่สุด พื้นห้องควรทาด้วยวัสดุที่ทนต่อ
สารเคมี ไขมันและน้ามันได้ดี ไม่ลื่นเมื่อเปียกน้า และพื้นห้องไม่ควรมีสีอ่อนมากเนื่องจากจะเกิดรอยเปื้อน
ได้ง่าย หรือมีสีเข้มมากจนทาให้ความสว่างของห้องลดน้อยลง

ความปลอดภัยในการใช้ห้องปฏิบัติการ

(1) ระมัดระวังในการทาปฏิบัติการ และทาปฏิบัติการอย่างตั้งใจ ไม่เล่นหยอกล้อกัน

(2) เรียนรู้ตาแหน่งที่เก็บและศึกษาการใช้งานของอุปกรณ์ที่เกี่ยวกับความปลอดภัย เช่น ตู้ยา ที่ล้าง
ตาหรือก๊อกน้า เครื่องดับเพลิง ที่กดสัญญาณไฟไหม้ (ถ้ามี)และทางออกฉุกเฉิน

(3) อ่านคู่มือปฏิบัติการให้เข้าใจก่อนลงมือปฏิบัติ แต่ถ้าไม่เข้าใจขั้นตอนใดหรือยังไม่เข้าใจการใช้
งานของอุปกรณ์ทดลองใด ๆ ก็จะต้องปรึกษาครูจนเข้าใจก่อนลงมือทาปฏิบัติการ

(4) ปฏิบัติตามคู่มืออย่างเคร่งครัด ในกรณีที่ต้องการทาปฏิบัติการนอกเหนือจากที่กาหนด จะต้อง
ได้รับอนุญาตจากครูก่อนทุกครั้ง

(5) ไม่ควรทาปฏิบัติการอยู่ในห้องปฏิบัติการเพียงคนเดียว เพราะถ้ามีอุบัติเหตุเกิดขึ้นก็จะไม่มีผู้ให้
ความช่วยเหลือ

(6) ไม่รับประทานอาหารหรือดื่มเครื่องดื่มในห้องปฏิบัติการ และไม่ใช้เครื่องแก้วหรืออุปกรณ์ทา
ปฏิบัติการเป็นภาชนะใส่อาหารและเครื่องดื่ม

(7) ดูแลความสะอาดและความเป็นระเบียบบนโต๊ะทาปฏิบัติการตลอดเวลาให้มีเฉพาะคู่มือ
ปฏิบัติการและอุปกรณ์จดบันทึกเท่านั้นอยู่บนโต๊ะทาปฏิบัติการ ส่วนกระเป๋าหนังสือและเครื่องใช้อื่น ๆ
ต้องเก็บไว้ในบริเวณที่จัดไว้ให้

(8) อ่านคู่มือการใช้อุปกรณ์ทดลองทุกชนิดก่อนใช้งาน ถ้าเป็นอุปกรณ์ไฟฟ้าจะต้องให้มือแห้งสนิท
ก่อนใช้ การถอดหรือเสียบเต้าเสียบต้องจับที่เต้าเสียบเท่านั้นอย่าจับที่สายไฟ

(9) การทดลองที่ใช้ความร้อนจากตะเกียงและแก๊ส ต้องทาด้วยความระมัดระวังเป็นพิเศษ ไม่ริน
ของเหลวที่ติดไฟง่ายใกล้เปลวไฟ ไม่มองลงในภาชนะขณะที่ตั้งไฟ ขณะเผาสารในหลอดทดลองต้องหัน
ปากหลอดไปในบริเวณที่ไม่มีผู้อื่นอยู่ และดับตะเกียงหรือปิดแก๊สทันทีเมื่อเลิกใช้งาน

(10) สารเคมีทุกชนิดในห้องปฏิบัติการเป็นอันตราย ไม่สัมผัส ชิม หรือสูดดมสารเคมีใด ๆ นอกจาก
จะได้รับคาแนะนาที่ถูกต้องแล้ว และไม่นาสารเคมีใด ๆออกจากห้องปฏิบัติการ

(11) ตรวจสอบสลากที่ปิดขวดสารเคมีทุกครั้งก่อนนามาใช้ รินหรือตักสารออกมาในปริมาณที่
พอใช้เท่านั้น ไม่เทสารเคมีที่เหลือกลับขวดเดิม และไม่เทน้าลงในกรด

(12) การทาปฏิบัติการชีววิทยา จะต้องทาตามเทคนิคปลอดเชื้อตลอดเวลาด้วยการล้างมือด้วยสบู่
ก่อนและหลังทาปฏิบัติการ ทาความสะอาดโต๊ะทาปฏิบัติการให้ปลอดเชื้อก่อนและหลังปฏิบัติการ และใช้
เทคนิคเฉพาะในการหยิบจับจุลินทรีย์ ถ้ามีปัญหาด้านสุขภาพเกี่ยวกับระบบภูมิคุ้มกัน ต้องแจ้งให้ครูทราบ
ก่อนทาปฏิบัติการ

(13) เมื่อเกิดอุบัติเหตุหรือมีความผิดปกติใด ๆ เกิดขึ้นให้รายงานครูทันทีและดาเนินการปฐม
พยาบาลอย่างถูกวิธีด้วย

(14) เมื่อทาการทดลองเสร็จแล้ว ต้องทาความสะอาดเครื่องมือและเก็บเข้าที่เดิมทุกครั้ง ทาความ
สะอาดโต๊ะทาปฏิบัติการและสอดเก้าอี้เข้าใต้โต๊ะ ล้างมือด้วยสบู่และน้าก่อนออกจากห้องปฏิบัติการ

Leave a Reply