Posted by admin on April 10, 2012

สรุปหลักธรรมของพระพุทธศาสนา

สรุปหลักธรรมของพระพุทธศาสนา

หลักธรรมของพระพุทธศาสนา
พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาประเภทเทวนิยม คือ ไม่นับถือพระเจ้า พระสัมมาสัม
พุทธเจ้าทรงตรัสรู้ความจริงของชีวิตว่าองค์ประกอบของชีวิตมนุษย์ประกอบด้วยรูปและนาม
เท่านั้น
รูปและนามเมื่อขยายความก็จะเป็น รูป จิต และเจตสิก จากรูปจิตและเจตสิกก็ขยาย
ความด้วยขันธ์ 5 ได้แก่ รูปขันธ์ วิญญาณขันธ์ เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ และสังขารขันธ์ สรุป
ได้ดังแผนภูมิองค์ประกอบของชีวิต

ชีวิตคือความเป็นอยู่ของร่างกาย (รูป) จิตและเจตสิก (นาม) โดยอาศัยความเป็นผู้นำเกิด
และตามรักษาดำรงชีวิตและการกระทำต่างๆได้โดยอาศัยจิตและเจตสิกเป็นผู้กำหนด
รูป คือร่างกายเป็นธรรมชาติที่ไม่มีความรู้สึกนึกคิดใดๆ ทั้งสิ้น
นาม คือส่วนที่เป็นจิตและเจตสิกเป็นธรรมชาติที่รับรู้สิ่งต่างๆและสามารถรถนึกคิด
เรื่องราวสิ่งต่างๆได้
จิต คือธรรมชาติที่รู้อารมณ์ ทำหน้าที่เห็น ได้ยิน รู้รส รู้กลิ่น รู้สึกต่อการสัมผัสถูก
ต้องทางกายและรู้สึกคิดทางใจ
เจตสิก คือ ธรรมชาติที่รู้สึกนึกคิดเรื่องราวสิ่งต่างๆ
เมื่อแยกรูปและนามให้ละเอียดขึ้นก็จะอธิบายด้วยขันธ์ 5 คือ
รูปขันธ  (รูป) หมายถึง อวัยวะน้อยใหญ่หรือกลุมรูปที่มีอยู่ใ่นร่า่งกายทั้งหมดของเรา
วิญญาณขันธ์ (จิต) หมายถึง ธรรมชาติที่รับรู้สิ่งต่างๆ ที่มาปรากฏทางตา หู จมูก
ลิ้นกาย ใจ อีกทั้งเป็นธรรมชาติที่ทำให้เกิดความรู้สำนึกคิดต่างๆ
เวทนาขันธ์(เจตสิก) หมายถึงความรู้สึกเป็นสุข เป็นทุกข์ ดีใจ เสียใจ หรือเฉยๆ

สัญญาขันธ์ (เจตสิก) หมายถึง ธรรมชาติที่มีหน้าที่ในการจำหรือเป็นหน่วยความ
จำของจิตนั่นเอง
สังขารขันธ(์ เจตสิก)หมายถึง ธรรมชาติที่ปรุงแตง่ จิตใหมี้ลักษณะตา่ งๆ เปน็ กุศลบา้ ง
การเกิดขึ้นของจิต (วิญญาณขันธ์) จะเกิดขึ้นโดยมีเจตสิก (เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สังขาร
ขันธ์)เกิดขึ้นร่วมด้วยเสมอเฉพาะจิตอย่างเดียวไม่สามารถรับรู้หรือนึกคิดอะไรได้เลย จิตและ
เจตสิกจะแยกจากกันไม่ได้ต้องเกิดร่วมกันอิงอาศัยกัน จิตแต่ละดวงที่เกิดจะต้องมีเจตสิก
เกิดร่วมด้วยเสมอ
จากความจริงของชีวิตที่พระพุทธองค์ทรงค้นพบว่าชีวิตเป็นเพียงองค์ประกอบของ
รูปและนามเท่านั้นแต่เหตุที่คนเรามีความทุกข์อยู่เพราะความรู้สึกนึกคิดที่เป็นเรื่องเป็นราว
ว่า “มีเรามีเขา” ทำให้เกิดการยึดมั่นถือมั่นด้วยอวิชา (ความไม่รู้) ว่าสภาพธรรมเท่านั้นเป็น
เพียงรูปและนามที่ “เกิดขึ้น ตั้งอยู่แล้ว ดับไป” เท่านั้น

Leave a Reply